Triple test: DALI, Focal, Bowers & Wilkins

Prijs: € 5000 - 8000

dali-epicon-2-focal-sopra-1-bowers-805d3-1

Inleiding

Een tijdje terug kregen we een lezersverzoekje: zet de Focal Sopra No1 eens naast de Bowers & Wilkins 805D3 en de DALI Epicon 2. Goed idee! We klimmen de telefoon in en vragen wat mooie spullen aan om deze test fatsoenlijk uit te voeren. En daar staan ze dan: drie high-end monitors. Fight!

Het is altijd leuk om diverse producten naast elkaar te zetten. Zeker als het om populaire merken gaat. Merken met doorgaans een duidelijke focus. En dat is zonder meer het geval bij de Bowers & Wilkins 805D3, Focal Sopra No1 en DALI Epicon 2. In feite hebben we de Sopra No1 en DALI Epicon 2 al getest. Maar we hebben ze nooit naast elkaar gehoord. Dat doen we nu. Samen met de Bowers 805D3.

We love 2-weg

Volgens mij heeft redacteur in kwestie het al vaker gezegd, maar We Love 2-weg monitors! Deze liefde wordt ook weer tijdens deze test onderstreept: de deelnemers zetten een heerlijke sound stage en schoon middengebied neer. Geen bonkerig laag. Geen fase-gerotzooi. Gewoon een heerlijk puristische weergave. Een ware kracht van een goede 2-weg monitor. Gaat u zelf maar eens een vloerstaander en een monitor in dezelfde serie vergelijken… en oordeel dan maar zelf!

De testset

We hebben een behoorlijk indrukwekkende set bij elkaar weten te sprokkelen. Een set die echt alles laat horen. Van Metrum Acoustics hebben we de Adagio. Kent u die niet? Geen schande… hij is nieuw. De beste beschrijving is naar ons idee: een Pavane ‘on steroids’ met een volumeregeling ingebouwd (deze werkt via een referentiespanning voor de dac-chips, dus geen dynamische compressie!).

De Adagio stuurt een signaal via een Audioquest Earth gebalanceerde interlink naar de welbekende Benchmark AHB2 eindversterker. Via een paar Audioquest Oak gaat het signaal naar de speakers. Alle netbekabeling is Audioquest NRG-1000. Deze zitten in een Kemp Electronics Powerstrip 8 plus stekkerblok.

Winkels met Bowers Wilkins

Audio Forum

Kornoelje 3
2262 AX Leidschendam, Zuid Holland, NL

Contact

Hifi Studio Wilbert

Korte Jansstraat 11
3512GM Utrecht, NL

Contact

Winkels met DALI

Audio Forum

Kornoelje 3
2262 AX Leidschendam, Zuid Holland, NL

Contact

Ketelaar Hifi

Parkweg 23
8084CG 't Harde, AF

Contact

Winkels met Focal

Audio Forum

Kornoelje 3
2262 AX Leidschendam, Zuid Holland, NL

Contact

Bender Hifi

Steenstraat 54
6828 CM Arnhem, Gelderland, NL

Contact

Omera Hifi en Streaming

Markt 3
3131 CR Vlaardingen, AF

Contact

65 reacties

  1. Jaap nog bedankt voor je input v.w.b. de 805en, anders had ik het misschien opgegeven met deze luidsprekers. Inmiddels heb ik het probleem opgelost en klinkt het geweldig. De luidsprekers staan nu netjes 2,5 meter uit elkaar en slechts een paar graden ingedraaid. Ik heb alle tweaks die ik gebruikte in combinatie met de 1028BE verwijderd. 2 WA quantum speakers stickers, 2 kemp quantum approach pluggen en de Schumann resonator terug gedraaid naar 20%. Het geluidsbeeld stond veel te ver naar achteren, vandaar dat het midden een beetje dun / klein werd. De tweaks blijken met de 805en overbodig. Ook heb ik de moon 330A eindversterker geprobeerd, maar dit was een grote stap terug t.o.v. mijn huidige eindversterkers. De 330A kleurde een beetje, het hoog iets beperkt het midden kwam niet mooi los en het laag was wat rommelig. Toch denk ik dat het voor de prijs een erg mooie versterker is. Zeker qua bouw en optisch!

  2. De 805en hebben inmiddels +/- 100 uur op de klok. Ik verwacht dat de interne bedrading en de elektronica nog lichtjes kunnen veranderen. Wat opvalt (zoals ook genoemd in de test) is hoe diep de bas weergave gaat. Zelfs relatief meer impact dan met mijn oude vloerstaanders. Ik stuur de 805en aan met Pink Faun D-powers, met de controle van deze versterkers gaan de 805en echt tot het uiterste in het laag, maar ook het middengebied blijft superstrak, Toch denk ik dat er misschien wel te veel controle is! Dit is lastig op te lossen als ik de luidspreker ‘full range’ wil laten spelen.

    Ze staan nu op 70 cm van de muur. Het dichtstoppen van de bas poorten gaat ook ten koste van de midrange… dit heeft niet mijn voorkeur.

    De midrange zelf is iets kleiner dan met mijn oude vloerstaanders, dit valt deels op te lossen door ze dichter bij elkaar te zetten.

    Overal een zeer mooie aanwinst! Maar zoals met iedere wijziging in een set zal het de komende tijd nog wat experimenten met zich meebrengen. Veel schuiven en misschien nog eens een andere eindversterker proberen.

      1. De plaatsing is inderdaad erg belangrijk, ook de mate van indraaien. Op dit moment staat de voorzijde op 110cm van de muur. Het geluidsbeeld is zo wat beter, de midrange wint wat terrein t.o.v. het laag en klinkt super neutraal, zodra ik gas geef lijkt het al snel dat hij de monitor de bas niet goed kwijt kan. De definitie blijft goed in het midden en hoog, maar uit balans t.o.v. het laag, zelfs met room compensatie vanuit Roon, blijft het lastig.

        Ik kan mij voorstellen dat een monitor luidspreker minder goed kan verdwijnen in de soundstage dan een vloerstaander, maar dit zou tot 70 a 80db toch moeten kunnen lukken zou ik denken.

        Wat opvalt is dat een groot orkest makkelijker wordt neergezet dan een popnummer. Een groot orkest wordt met alles erop en eraan weggezet. Dit zal grotendeels aan de ruime soundstage van de opname liggen. De soundstage wordt gemakkelijk opgebouwd, misschien zijn popnummers minder geschikt en te bombastisch.

        Mijn voedingsblok is een zwaar afgegoten blok met rhodium wcd’s al mijn bekabeling is voorzien van furutech NCF connectoren. Dit bracht met de Focals 1028 een verbetering in rust en hierbij nam de grootte van de soundstage flink toe. De interlinks en luidsprekerkabels zijn eveneens voorzien van Furutech rhodium connectoren.

        Ook speel ik met een B&W Sub DBD1 …. deze timed gek genoeg perfect, waarschijnlijk doordat zowel de 805 als de Sub een eindversterker hebben en door de voorversterker worden aangestuurd, wat de circuits gelijkmatig maakt.

        Wat minder goed lukt is om de Sub goed af te stemmen op de grootte van de midrange van popnummers, wel beter met een orkest!? Waarschijnlijk weer die soundstage grootte.

        Ik ga nog een tijdje inspelen, mijn gedachte is nu dat mijn set misschien wel iets te zwaar afgetuned is voor een monitor luidspreker, ook zonder Sub.

        Wie weet valt het kwartje over een paar weken! En anders heb ik een uitdaging 😉

        Groeten,
        Wijnand

        1. Is de ruimte akoestisch in balans? Het lijkt alsof er een akoestisch probleem is wat wordt ‘aangetikt’ als er luider wordt gespeeld. Als je de kans hebt, zet de speakers dan eens op 1/3e van de lengte van de ruimte. En ga dan eens zelf op 2/3e zitten. Als het dan wel goed is, is het toch de ruimte die in de weg zit.

          Roon als EQ is niet zo verstandig. Alleen in nood gebruiken.

          1. Hoi Jaap,

            De ruimte is zeker niet perfect. Namelijk de breedte is nagenoeg 2x de hoogte. Dit maakt 33Hz 66Hz etc een probleem in de breedte en in de hoogte. Wel is er een akoestisch spanplafond met 5 cm isolatie erboven. Aan de wanden hangen diverse panelen.

            Jouw tip heb ik uitgeprobeerd! Luidsprekers op 1/3 en zitten op 2/3. Dit heeft zeker een positief effect op de lage tone en de afbeelding heeft meer body in de midrange. Goeie tip bedankt! Ik heb hiervan geleerd dat de luidsprekers meer langs mij op moeten projecteren, zodat De directe geluidsdruk minder op de oren staat.

            De Sub heeft de roomdata en speelt nu tot hz. De crossover regel ik in de pre-amp en alles boven de 80 gaat nu naar de 805en. Dit geeft tot op heden het beste resultaat.

            Ik zag in het testrack een benchmark amp. Was dit voor jou een goede match met de verschillende typen monitoren? Ik denk nog wel na om nog eens een klasse A/B versterker te proberen, zodat de impact in het laag wat verminderd. De benchmark is misschien een klasse D?

            Groeten,
            Wijnand

            1. De Benchmark is een heel bijzondere versterker. Heel strak en supergecontroleerd. Moet je liggen maar ik vind hem gaaf.

        2. Bij jou misschien geen oplossing Wijnand, maar mijn D3’s zijn, door een specialist, toe-out opgesteld. Ziet misschien raar uit maar klinkt super!
          Heb overigens wel wat akoestische aanpassingen aan mijn luisterruimte laten doen.

          1. Hoi Huite,

            Grappig dat heb ik ook wel eens geprobeerd, misschien moet de ruimte daar geschikt voor zijn. Je werkt dan waarschijnlijk met een indirect geluid…. via de wanden?

            Kruisen, zou dan misschien nog iets beter zijn. Dit werd vaak gebruikt tijdens demo’s met marantz apparatuur. Dit pakte vaak erg goed uit, maar Ken was ook een groot expert.

  3. Na veel wikken en wegen tussen een set 804 en een set 805 heb ik gisteren een set 805 besteld. De 805en gaan mijn Focals 1028Be vervangen. De focals hebben een geweldig diepe bas met een erg mooie neutrale sound en soundstage. Dit zal met de 805en een hele verandering worden. De focal hadden een High pass vanuit de voorversterker boven 100hz en onder de 100hz ging alles naar de Sub (met roomfilter). Op deze manier werden de staande golven geminimaliseerd. Supermooi!

    Wat ik wil bereiken is nog iets meer neutraliteit en transparantie, met behoud of met verbetering van het klankbeeld en soundstage. De keuze voor de 805 boven de 804 is dat ik verwacht dat de 805 minder staande golven zal produceren en daarom de highpass lager te kunnen instellen.

    Wel lastig om de focals los te laten 😉

  4. Dag Jaap,
    Ik ga hoogstwaarschijnlijk de overstap van Dali Epicon2 naar Focal Sopra nr1 maken.
    De Isoacoustics footers met welke boutjes worden die bevestigd en heb je nog enkele tips?
    De Hegel H360 met de Sopra nr1 zal wel een mooie combinatie zijn.

  5. Ik heb sinds enige tijd de B&W 805D3 in gebruik met een Lyngdorf TDAI2170 versterker. Fijne combinatie, klinkt geweldig, is zeer verslavend..

  6. Beste Jaap,
    Leuk om van jou deze triple test te lezen, hoewel ik 13 jaar Focal fan ben geweest (906 electra) heb ik na een luister sessie van de B&W 805D3 en de Focal Sopra bij Iear toch voor de B&W 805D3 gekozen om oa dynamiek en het super mooie laag van deze speakers, je hoort echt alles.
    Ik had ze bij Iear beluisterd zoals thuis met Cambridge 851W versterker en 851N nerwerkspeler.
    Ook nu thuis ingespeeld klinken ze geweldig en ik nog maar een wens, betere speaker kabels, waarbij ik denk aan Audioquest.

    1. Dag Frank,

      Kijk… leuke aanvulling. 805 is een geweldige speaker. Staat ook in de review. Het ligt ook aan de ruimte, versterker, muziek… AQ maakt uitstekende kabels. Denk dat de Comet mooi op de 805 gaat.

  7. Leuke review,Jaap. 😉
    De Epicon 2 is zeer gemakkelijk ivm plaatsing, ik heb ze ongeveer een 30 cm van de muur. Is dat ook het geval bij B&W en Focal? Toch wel het probleem voor veel woonkamers.
    Ik had ze eerst wat dichter tegen de wand, maar met de H360 is het laag nogal wat indrukwekkender geworden in vergelijking met de H160. 🙂

    1. Epicon heeft voor het formaat verrassend veel laag nog. De Focal is een stuk groter en rolt ook wat minder af. Toch plaatst hij gemakkelijk. Veel gemakkelijker dan de ‘2’. Bowers idem. Toch loont het altijd de moeite om ze 50cm of meer van de muur te zetten ivm stereobeeld. Moet je wel de ruimte hebben natuurlijk.

      1. Ik heb de Sopra 1 gecombineerd met de subwoofer B&W DB1 voor het allerlaagste laag. Ik luister veel naar grootschalige klassieke muziek. Ik vind het een geslaagde combinatie, alleen lastig te integreren. Zie mijn commentaar bij recensie Elac subwoofers.
        Mvrgr. Jan

        1. Het integreren van een sub bij een snelle monitor-speaker als de Sopra is eigenlijk alleen goed te doen met een processor die de delay regelt. Anders is de subwoofer altijd te laat. Hoe goed de sub ook is.

          1. Beste Jaap,
            Ik heb de Sopra1 met de B&W DB1 gecombineerd met de Lyngdorf TDAI2200. Deze heeft een de
            delay functie waar ik gebruik van heb gemaakt.
            Mvrgr. Jan

            1. Hallo Jan,
              ik heb ook de Lyngdorf en Dali speakers Epicon 2 nu aangevuld met een sub de Sunfir HRS 8.
              Ik kom niet helemaal uit het goed instellen vande Lyngdorf hiervoor.
              Graag wat advies hoe ik het beste alles kan instellen?
              [email protected]

  8. Mooie multi test weer! Ik heb de Sopra vergeleken met de D3 en de Sopra sprak me vanwege het open karakter veel meer aan. Ongelofelijk hoe veel detail deze weergeeft zonder schel te worden.

    De looks van de Sopra icm die solide stand, die ook nog eens 19 kilo weegt, is voor mij ook absoluut top. Daar steekt de concurrentie toch wat pover bij af vind ik.

  9. Heb laatst een setje “Revox C32” aangeschaft. eerst was er een lek rubber in de rand en duurde het bijna 3 maanden voor ik ze terug had. Vakantietijd van distributeur, handelaar en fabrikant hierin bijgeteld. Ben wel benieuwd naar een review omdat ik nergens één kan vinden. Ben wel heel tevreden over de detaillering, hoog en laag. Verder met wat nieuwe interlinks van Dion Audio klinkt het allemaal ruimtelijker. Het komt nog niet los maar het hikt ertegenaan….
    Classé CA-200 met tube Pre-Amp 6BS4 van Dion Audio een heerlijke combi.

    1. Ik ben benieuwd naar jouw ervaringen met deze ls. Sta binnenkort oog-in-oog en ear-to-ear met deze ls, maar aangezien er nauwelijks iets over deze serie ls van Revox te vinden is, zou ik het waarderen als je,nu zo’n 1,5 jaar later jouw indrukken wil delen. Zeker ook gezien jouw opm. over een lek rubber.

  10. Heb de test met plezier gelezen, mijn keuze zou de B&W zijn, de Focal ken ik verder niet en Dali vind ik een supermarkt merk. Maar buiten deze 3 gaat mijn voorkeur naar een PMC uit.

    1. Wel een supermarkt met mooie spullen! PMC zou ik graag eens horen. Atc klonk super op xfi. Heel neutraal zonder luistervermoeidheid. Bowers is altijd goed.
      De Focals had ik ook graag eens gehoord op xfi maar Jaap bleef maar praten en praten.????

      Het valt me op dat deze drie speakers geen ribbons hebben. Misschien eens drie speakers met bandjes vergelijken?

      1. Met supermarkt merk bedoel ik merken als Dali en Monitor Audio die 7 luidspreker series produceren en iedere serie is hetzelfde opgebouwd; 2 monitor luidsprekers, 2 vloerstaande, 2 centers en 2 subs. Een monitor speaker wordt gewoon verlengd tot vloerstaander wat dus gewoon niet kan omdat het geluid veranderd maar de maten bij dit soort merken blijven gelijk. Bij bijvoorbeeld Tannoy die ook meerdere series heeft is een vloerstaander een geheel ander model dan de monitor uit de reeks.

        1. Dag Lotte,

          Ik denk dat je hier toch even een inschattingsfout maakt. Een vloerstaander van Monitor Audio / DALI / Bowers heeft niet gewoon een verlengde ‘poot’. Sowieso zijn de reflexpoorten anders berekend en is het crossover aangepast. Verder is de kast van binnen toch wel anders ingedeeld om het laag het juiste karakter te geven. Of het nu een goedkope of dure is… dat wordt echt wel opnieuw berekend. Ik geef toe dat niet alle vloerstaanders even geslaagd zijn. Lees de reviews maar… maar om nu te zeggen: ze doen maar wat… dat gaat wel wat ver.

          De line-up is een uitgekiend concept. Dat is wat de markt zoekt en wat de markt wil. Keuze: groot / klein / midden en natuurlijk center en sub. Tsja: er moet ook geld verdiend worden. Aan ons om voor de lezers de krenten uit de pap te vissen toch?

  11. Leuke test. Monitor luidsprekers zijn door mij jaren terzijde geschoven. Dat kan het grote geluid nooit evenaren! Onterecht. Was om toen ik mijn huidige Sonus Faber Gueneri speakers hoorde. Och paradox van de keuze…het leven van een audiofiel zit soms complex in elkaar. Zoveel moois.

  12. Hoi Jaap,
    Op de iearshow heb je wellicht ook even de kef ls50 wireless beluisterd. Hoe klinkt dat naar jouw mening t.o.v. de speakers die je hier bespreekt?

    1. Ik heb hem maar héél kort gehoord. Klinkt zonder meer indrukwekkend voor zo’n compact en betaalbaar systeem. Echter haalt het niet het niveau van deze modellen. Is ook niet gek: dit is KEF Reference terrein. :-).

  13. Interessant dit soort testen met nadruk niet op techniek maar op hoe het klinkt, in woord geschreven, in verschillende configuraties.
    Het geeft een idee en richting.
    Uiteindelijk moet je toch naar de speciaal zaak om zelf te luisteren en dan nog thuis in je eigen setting.
    Maar het helpt wel om dit soort vergelijkingen te maken!

    Mvg,

    Andre

      1. Hallo Jaap,
        Mooi vergelijk!
        Ik had deze speakers al enige tijd op het oog tenminste de Dali Epicon2 en B&W805D3..
        B&W805d3 had ik al gehoord vs een Dali Epicon 6,
        Ik was verrast door de dynamiek en detailweergave, maar ook dieptebeeld t.o.v. mijn eigen Sonus Faber Guarneri Memento. Wauw!
        De Epicon 6 speelde mooi, maar mijn smaak neigde naar de Bowers , heb deze dan ook nu. Voor de SF zeer nette prijs teruggekregen.
        Heb een Chord CPA 32 v.v. & Chord SPM 1200c e.v. echt neutraal subliem geluid.
        Maar zijn al wat jaartjes in gebruik en ben op zoek naar holografisch klinkende geïntegreerde versterker.
        Dacht aan een Accuphase of Musical Fidelity.
        Of heb jij een ander idee? Succes met jullie site volg het graag. Groet.

  14. Jaapie dit is toch de grootste onzin wat jij schrijft,
    Alle drie de spiekers klinken exelent in de juiste combinatie.
    Je bent nog groen achter de oren.
    En alle drie hebben totaal verschillende eigenschappen, je vergelijkt gewoon appels en peren.
    Dit is commercieel geluk.

    Mvg wol

    1. Hoe kom je erbij dat het onzin is? We hebben getest met de juiste combinatie: superneutrale voor- en eindtrap en uitstekende bekabeling. DALI’s netjes naar voren gezet en de Focal en Bowers ingedraaid tot het punt dat de vocalen netjes in proportie zijn. Als je denkt dat het beter kan: zeg me maar hoe…

      Diverse producten naast elkaar zetten is wel degelijk nuttig om de verschillen te horen. Dat staat ook in de review. De conclusie trekt ook geen ‘winnaar’. We zeggen alleen wat ze doen en wat wij als meest prettig hebben ervaren. Daarbij is ook de prijs meegenomen.

      En over commercieel ‘gelul’. Je zegt dat tegen de eigenaar van zowel de Focal als de DALI. Dus in welk perspectief is het commercieel gelul als we de spullen zelf hebben aangeschaft?

    2. Hallo Wol,

      Die multitests zijn toch hartstikke leuk. Op een mooie set drie prachtige speakers vergelijken. Zo eerlijk mogelijk de goeie en minder goeie punten aanhalen.

      What more do you want. Als je in de markt bent voor een product dan geeft het toch een mooie richting. Het heeft mij al heel vaak geholpen en de reviews kloppen ook vaak gewoon. Ondanks de andere akoestiek en andere oren.

      Luisteren, liefst in de eigen ruimte, is natuurlijk primordiaal. Maar dat sites als Alpha Audio al een eerste selectie maken in het immense aanbod vind ik heel waardevol. Want wij als consument kunnen al die spullen niet testen.

      Leve reviews en multitests! En als je er niet van houdt lees ze dan niet of begin zelf een blog of zo. En probeer eens op een beleefde manier kritisch te zijn.

      Deze hele site staat vol met jouw grove, weinig onderbouwde, foutief gespelde commentaar. Wie is er dan groen achter de oren. Grow up zou ik zeggen.

      Sorry Jaap. Moest ik even kwijt.

      Geoffrey

  15. En wat een set! Omg. Duizenden euro’s spul. Jeetje zeggen jullie dan. De benchmark blijft me intrigeren. Wat een heerlijke job hebben jullie toch. Ooit wil ook zoiets doen.

    1. Even op mezelf reageren. De bowers vind ik dan weer echt niet mooi. Lelijk zelfs. De focals hebben dan weer een love it or hate it kwaliteit.

    2. Geoffrey,
      Je bent welkom om bij mij de Epicons te beluisteren hoor!
      Als je geinteresseerd bent en niet te ver van Brugge woont! 🙂

      1. Dag Franky,

        Dat is heel vriendelijk. En toevallig woon ik helemaal niet ver van Brugge. Ben ook ne Westvlaming. ‘K zie da helemaal zitten!

  16. Mooie review wel weer. Ben de afgelopen tijd een wat mindere actiefe lezer van Alpha Audio vanwege tijdsgebrek, maar waardeer jullie site nog altijd!

Geef een antwoord