Review Sony PS HX500 platenspeler

Voordelen

  • Compleet uitgerust
  • Gemakkelijk in gebruik (plug and play)
  • Goede prijs
  • Kan opnemen in DSD en PCM

Nadelen

  • Digitaal klinkt alsnog beter
  • Warmte / body ontbreekt
  • Prijs: € 500

    Bouwkwaliteit
    Mogelijkheden
    Klank
    Prijs
    Sony PS HX500

    Het moest er een keer van komen; de eerste review van een platenspeler op Alpha-Audio! Wel doen we dat op de Alpha-manier: we testen de Sony PS HX500: een platenspeler waarmee u vinyl kunt digitaliseren in PCM en DSD.  Dus geen geheel analoog apparaat, maar een met hi-res digitale audio-functionaliteit. We zijn benieuwd!

    Op de High End München domineerden platenspelers als nooit tevoren; in de grote expo-hallen zagen we zelfs verticale exemplaren die u aan de muur kunt bevestigen. Spelers van een paar honderd euro tot imposante vergulde constructies met een prijskaartje van meer dan 300.000 euro…  Het is interessant om te onderzoeken of “vinyl” (zo noemen we een langspeelplaat tegenwoordig) nu vooral een gevoelskwestie is, of dat het echt een kwaliteitssprong oplevert ten opzichte van digitale audio.

    Unboxing

    Al bij het uitpakken van de doos zien we een uitgebreide illustratie die ons tot in detail instrueert hoe we de verschillende onderdelen van de PS HX500 in elkaar moeten zetten. De Sony platenspeler bestaat uit een aantal onderdelen; het onderstel waar de motor, de toonarm en andere elektronica in zit. Dan het draaiplateau, de rubberen mat en het contragewicht van de toonarm.

    De handleiding is gericht op de ‘vinylbeten’, de menselijke soort die in het digitale tijdperk is opgegroeid en die nog niet eerder een platenspeler heeft geïnstalleerd. Het vinylgevoel is al meteen aanwezig wanneer we de toonarm moeten instellen. Het contragewicht bevestigen we aan de achterzijde van de toonarm, en we draaien het tot de arm in balans is.. Dan stellen we de draaischijf op het contragewicht met de gewichtsaanduiding op “0”. Omdat de platenspeler al is voorzien van een element (we kunnen niet zien welk type), vertelt Sony ons dat we het gewicht moeten instellen op stand 3, en de antiskating (dwarsdrukcompensatie) ook op 3. Tenslotte kunnen we de stofkap bevestigen.

    Belt drive

    We zijn blij verrast om te zien dat we te maken hebben met een snaar aangedreven exemplaar. Dat wil zeggen dat de motor niet direct het plateau aandrijft, maar dat dit via een rubberen snaar gebeurt. Dit heeft zo zijn voordelen omdat de resonantie van de motor niet wordt overgedragen op de LP. De ‘audiofiele’ draaitafels zijn bijna zonder uitzondering snaar aangedreven. Een voorbeeld van een direct drive draaitafel is de beroemde Technics SL1200. Het goed aanbrengen van de aandrijfsnaar is meestal een vervelend gepriegel, maar bij de Sony gaat het moeiteloos. Met de draaiknop linksvoor schakelt u de platenspeler in en kunt u kiezen voor 33,3 of 45 toeren per minuut.

    [nextpage title=”Spelen”]

    Goed, de platenspeler is in elkaar gezet, de meegeleverde stroomadapter in het stopcontact. We sluiten de meegeleverde RCA-kabel en de USB-kabel aan. Een aandachtspunt bij platenspelers is het goed aansluiten van de aarde-kabel. Doet u dat niet goed, dan hebt u te maken met een vervelende brom. Dat komt doordat de uitgangsspanning van een element laag (MM of moving magnet, ca. 5 mV) tot zeer laag (MC of moving coil, ca  0,5 mV) is. Een phono-voortrap versterkt dit signaal tot zo’n 1,5 tot 2 volt (lijnsignaal). Een lichte brom zal daardoor dus extra hard worden versterkt; alle reden om aardlussen te voorkomen!

    De Sony biedt twee mogelijkheden om een plaat af te spelen. We kunnen de ingebouwde voorversterker gebruiken, of een externe phono-voorversterker aansluiten. Let goed op waar deze schakelaar op staat, want als u een signaal van 1,5 tot 2 volt een phono-trapje instuurt, is de kans heel groot dat u iets opblaast.

    Draaien

    Tijd voor muziek! We hebben van Dali een LP gekregen – ze moesten gelukkig zelf ook heel hard lachen bij het overhandigen! – met speciaal geselecteerde analoge masters. Prachtige test-plaat natuurlijk. Daarnaast hebben we ook een LP van Stockfish liggen. Deze 180 grams plaat staat vol met nummers die we ook op onze NAS hebben staan. Denk aan tracks van Chris Jones, Sarah K, etc. Echte audiofiele muziek dus. We zijn er niet zozeer fan van, maar het is goed als vergelijkingsmateriaal vanwege de hoge kwaliteit van de opnames.

    We sluiten de Sony PS HX500 aan op de onlangs geteste Denon DCD 2500NE en PMA 2500NE, voor- en eindversterkcombinatie die de Sonus Faber Olympica 3 aansturen. De DCD2500NE beschikt over een phono-voortrap, dus we kunnen die mooi vergelijken met de ingebouwde voorversterker van de Sony platenspeler. Voor digitale audio spelen we met de bekende NAD M50 streamer via een T+A DAC8.

    Het goed aarden van de Sony blijkt niet eenvoudig; we blijven op de phono-ingang van de Denon een lichte brom horen. Vreemd, want alles lijkt goed aangesloten. De brom is geheel afwezig wanneer we kiezen voor de eigen phono-voortrap van de PS HX500. We kunnen daardoor de kwaliteit van de externe en interne phono-voorversterker niet goed vergelijken en gebruiken voor de verdere test de interne uitgang op lijnniveau.

    Klinken

    Wat als eerste opvalt is dat het volume van vinyl een stuk lager is dan de digitale bron. We moeten bij het schakelen tussen digitaal en analoog het volume flink bijregelen. Als eerste test-track kiezen we Chris Jones’ “No Sanctuary Here”. Een nummer met veel dynamiek, lage stemmen, diepe bas, gitaar. Wat meteen opvalt is dat het dynamisch bereik van de digitale versie groter is dan vinyl. De LP klinkt wat vlakker, de soundstage is ook wat minder diep en breed, het geluid komt niet echt los van de luidsprekers.

    Wat we bij het afspelen van LP’s thuis wel eens meemaken, namelijk dat deze een tikje warmer klinken dan de digitale versie en daardoor aangenamer zijn, ervaren we niet bij deze Sony. Zie bijvoorbeeld de review van Adele’s 25 op vinyl. Dat zou te verklaren zijn doordat de platenspeler bij ons thuis in de categorie high end valt; alleen de SME-3009 arm kost al meer dan de PS HX500 bij elkaar.

    We hebben er op de High End in München ook over nagedacht; wat is nu precies de meerwaarde van vinyl? Het zou wel eens de imperfectie van het geluid, de warme klank, de beleving van het mechanische proces van LP’s schoonmaken, opzetten, toonarm instellen kunnen zijn die het verschil maken. Het warme geluid kan ook veroorzaakt worden doordat op vinyl de frequenties onder 100-150 Hz mono worden afgemixt (summing), omdat anders de naald uit de groef zou springen.

    De PS HX500 klinkt voor een platenspeler bijzonder neutraal. Als u warmte wilt toevoegen, kunt u overwegen een buizen phono-voorversterker gebruiken; dat is dan uw eerste stap in het tweaken van uw analoge systeem! Op zich hebben wij niks tegen een neutrale weergave. Bij vinyl is het misschien zo dat we een warmere weergave verwachten, zeker als we het direct vergelijken met digitaal.

    [nextpage title=”Van vinyl naar PCM en DSD”]

    Een bijzondere feature van de Sony PS HX500 is de mogelijkheid om LP’s op te nemen. U sluit daarvoor de platenspeler aan op uw computer met de meegeleverde USB-kabel. Via de website van Sony kunt u de “Hi Res Audio Rec” app downloaden. Op de MacBook Pro gaat installatie moeiteloos en snel. De app herkent de PS HX500 en we kunnen kiezen in welk formaat we de muziek willen opnemen. Bij DSD kan dat op 2,8 en 5,6 MHz. Bij PCM hebt u de keuze uit 44.1, 48, 96 en 192 KHz en 16 of 24 bits. De AD-converter is een Texas Instruments PCM 4202. Een chip die zowel pcm als DSD kan converteren.

    We nemen een aantal tracks op in DSD en in PCM. De app werkt snel en wat ook opvalt is dat er geen vertraging (latency) is tussen het signaal dat we uit de luidsprekers horen en het signaal dat we op de Mac horen via de Sony Hi Res Audio Rec app. Dat hebben we wel eens anders meegemaakt met digitale interfaces, waar het geluid via de computer vaak met een halve seconde vertraging doorkomt. Sony heeft de App goed ingericht en u kunt na opname kiezen waar u de tracks wilt opslaan, wat de verschillende titels zijn, het album, artwork etcetera. Ook kunt u een hele LP opnemen en later de verschillende tracks splitsen.

    Bij het afluisteren van de tracks horen we een verschil in geluidskarakteristiek tussen PCM en DSD dat we al vaker hebben opgemerkt. Bij DSD is het geluid wat breder (“immersive”) maar minder gefocusseerd en precies dan bij PCM. DSD vraagt ook veel meer opslagruimte. Een track van ca 2,5 minuut is in WAV 26 MB, en in DSD 97 MB! Een heel album in DSD is al snel 1 GB aan data.

    [nextpage title=”Wat is een RIAA-curve?”]

    RIAAcurve recplay

    Muziekinformatie op vinyl bestaat uit golfvormen in de groeven die de frequentie weergeven. Deze groeven worden door de naald afgetast. Toen deze techniek werd ontwikkeld begin 20e eeuw, bleek dat bij lage tonen de groeven zo breed moesten worden dat de naald de neiging vertoonde om ‘uit de bocht te vliegen’. Lage frequenties konden niet op de plaat en hoge tonen klonken tam. Bovendien zou je met brede groeven slechts 10 minuten muziek per kant kwijt kunnen.

    Om dit probleem op te lossen worden lage tonen met 6dB/octaaf verzwakt weggeschreven en de hoge tonen extra versterkt. Het kantelpunt ligt bij 1 kHz (zie grafiek). Zo ontstond de RIAA curve die gestandaardiseerd is door de  Recording Industry Association of America. Bij het afspelen wordt precies het omgekeerde gedaan dan bij het persen van vinyl; de lage tonen worden versterkt en de hoge tonen verzwakt. Daarom is een phono voorversterker ook voorzien van een RIAA-filter.

    5 reacties

    1. Direct aansluiten van de platenspeler op de versterker levert een lichte brom op. Dan zou ik willen weten hoe dat komt. Sluit er een andere platenspeler op aan en kijkt of die ook bromt. Mocht het alleen bij de Sony voorkomen, is er dan sprake van een exemplarische fout of een ontwerpfout? Tweaken met een buizen-pre? Opwaarderen met een beter element lijkt logischer, toch? Begin aan het begin. ‘Digitaal klinkt alsnog beter’……wélk digitaal? Vergeleken met wát? Déze platenspeler met dít element? Vreemde test.

      1. Roel op mijn voorversterker zit een GND aansluiting. Trouwens dit zit ook op geïntegreerde versterkers. Het ziet er vreemd schroefdraad met bout o.i.d. de bedoeling is dat de enkele draad (niet de stroomdraad) hier op aangesloten wordt. Het maakt niet uit welk element MM MC of arm.De brom is foetsie; -)

    2. Noem me ouderwets, star, behoudend, achterhaald of gewoon oud, maar wat is nu de toegevoegde waarde om LPs in DSD-resolutie op te nemen? Zelfs al zou je een LP willen opnemen dan nog gaat het mij totaal boven mijn pet om dit te willen. “Vroeger” nam ik platen op op cassettes en dat klonk al goed (genoeg). Het idee om sowieso platen vast te leggen in een computer-bestand gaat aan het hele idee van platen afspelen voorbij. Ooit zat ik erover na te denken om mijn platen via mijn computer vast te leggen, maar ik ben daar van teruggekomen, omdat ik het nu eenmaal fijn vind om mijn platen gewoon op te zetten en te luisteren. Ja, na 15-20 minuten opstaan om de plaat om te draaien, en ja je kan niet even skippen als een track niet zo heel goed is, maar dat is analoog (om zo maar eens een synoniem te gebruiken) aan het medium. Zoals Q al schreef in zijn column: “Zodra de naald de plaat raakt en de muziek begint te spelen, dan ben je offline. Laat alles voor wat het is, op dat moment is er alleen de muziek”. Waarheid als een koe …. !!

      1. Beste MSH,
        Het interessante aan de mogelijkheid om DSD op te nemen is dat het DSD-formaat het meest de analoge golfvorm benadert (zie onze achtergrondstukken hierover).

        Verder is het zo dat vinylmasters qua geluidskarakteristiek kunnen verschillen van digitale masters. Ik heb een LP van het album Direct van Tower Of Power en een CD van hetzelfde album, De LP klinkt veel beter. Ik heb dan ook een gedigitaliseerde versie van de LP op mijn NAS staan.

        Voor het overige ben ik het geheel met collega Q (en daarmee met u) eens dat het draaien van platen een aangename ervaring is die vooral offline genoten dient te worden!

    Geef een antwoord