Live stream review – ROON – Audirvana – Foobar – JRiver

Inleiding

Inhoud

Op zondag 23 oktober hebben we weer een lange livestream gehouden. Deze keer hebben we software-pakketten naast elkaar gezet. Als baseline hebben we de standaard Windows Media Player gepakt om daarna te spelen met Audirvana, ROON, JRiver en Foobar. De laatste is gratis, de andere drie kandidaten niet. Tenslotten hebben we óók nog een Macbook gepakt om die eens naast een standaard pc te zetten. De verschillen? Niet misselijk! 

Als u de gehele discussie wilt zien, verwijzen we u naar de livestream. Daar gaan we meer in op de verschillen en de software zelf. We schrijven hier meer een samenvatting uit van de bijna vier uur durende livestream. Tevens gaan we aan het einde van de livestream nog wat experimenteren met een Macbook en een gewone pc. Erg interessant!

Het testsysteem

We willen in deze test zo min mogelijk wisselen. Daarom hebben we een simpele Shuttle mini-pc ingericht met Windows waarop we de software installeren. Deze Shuttle mini-pc gaat met USB naar de Sonnet Pasithea d/a-converter die vervolgens naar een ASR Emitter 1 gaat. Deze versterker stuurt onze TAD Evolution Two aan. Bekabeling is – zoals u inmiddels wel gewend bent – een mix van YETI power cables met Driade Reference Flow speaker kabel en Grimm TPM interlinks. De Isotek Aquarius filtert voor de Sonnet. Maar de Titan is niet in gebruik, omdat de ASR op een accuvoeding werkt.

We gebruiken in de software de ASIO drivers van Sonnet. Dat geeft af en toe issues omdat soms de driver niet beschikbaar is. Maf. Maar dat zult u niet snel thuis hebben, aangezien het onwaarschijnlijk is dat u én ROON Bridge draait én JRiver én Audirvana én Foobar. Nu sluiten we wel keer op keer de software af, maar toch moeten we tijdens de stream af en toe even puzzelen.

Baseline – Windows Media Player

We beginnen met Windows Media Player in standaard settings. Front speakers staan wel op full-range in de driver.

Windows Media Player maakt ons eerlijk gezegd niet heel blij. Het plaatje voelt ruw en plat, kaal… onrustig. Kortom: we proberen hier gewoon doorheen te bijten om snel naar de andere kandidaten te gaan. Hopend dat deze ons wat gelukkiger gaan maken… We gaan er verder geen woorden aan vuilmaken.

Foobar

En gelukkig… dat doet Foobar ook! We hebben de ASIO plugin én de RAM-buffer plugin gebruikt om de weergave een beetje een boost te geven. Wasapi werkt ook goed overigens. (check hier onze tutorial)

De stap van WMP naar Foobar is erg groot. Er is een véél luchtiger stereobeeld en meer verfijning en vloei hoorbaar in het klankbeeld. Mammal Hands laat meer rust en ritme horen. De harmonischen van de piano zijn beter hoorbaar (meer nagalm ook), waardoor het geheel veel echter voelt en we meer betrokken raken in de weergave.

Stevie Wonder heeft er ook weer zin in… het is veel meer een feestje dan bij WMP waar we écht pijn aan de oren kregen: wat een onrust was er hoorbaar zeg! Met Foobar is het grotendeels verdwenen, al moeten we zeggen: het geheel voelt nog wel wat gehaast… Hoe dat mogelijk is, is ons een beetje een raadsel.

Al met al is dit een serieuze upgrade. En dat voor precies 0 euro. Kortom: gewoon doen!

Audirvana

De volgende stap is naar een softwarepakket uit Frankrijk: Audirvana… een leuk samenvoegsel van audio en nirvana.

Audirvana is te koop in twee versies: Origin en Studio. De Origin versie biedt wat minder mogelijkheden dan de Studio versie die wél integratie van online diensten toelaat. Helaas is de Studio versie niet als eenmalige aanschaf te koop; het laat alleen een maandelijkse of jaarlijkse overboeking toe.

Beide versies zijn wel te bedienen met een app. Overigens is Audirvana ook te bedienen met andere (UPnP) apps. Oftewel: genoeg mogelijkheden.

Waar u Audirvana voor aanschaft, is de weergavekwaliteit. Poe: wat een prachtige speler is dit zeg! Eerlijk: het speelt beter dan ROON in deze set-up. ROON is wel naar een hoger niveau te tillen, maar vereist dan wat tweaks en truukjes. Denk aan een ‘schone’ pc met mooiere hardware. Of wellicht een Roon Rock installatie als endpoint: ook dat klinkt beter is onze ervaring. Feit is: Audirvana zal ook profijt hebben van wat getweak aan de hard- en software. Echter: zo kaal uit de doos klinkt het gewoonweg erg goed en zitten we alledrie een beetje vol verbazing te luisteren. Dit is zonder twijfel de favoriet. Erg fraai stuk software!

ROON

We zijn al jaren fervent gebruiker van Roon. Het is bijzonder fijne software en praktisch niet te evenaren als het gaat om gebruiksvriendelijkheid. Ook als reviewer is het ronduit ideaal, omdat bijna elke speler wel te integreren is waardoor het testen van streamers érg snel en gemakkelijk gaat: alle opgeslagen playlists en services zijn beschikbaar en er is ook nog een gelijk speelveld. Tel daar ook nog een geniale integratie van meta-informatie én de uitstekende Roon Radio functie bij op en u snapt waarom we het zo’n fijne software vinden.

Maar als we van Audirvana naar Roon schakelen, moeten we bekennen: Audirvana klinkt beter (lekkerder…). Roon is nét wat ruwer en minder ruimtelijk dan de Franse concurrent. Dat hadden we écht niet verwacht. En we vinden het oprecht jammer, want nu blijft het wel een beetje kriebelen dat het dus nóg beter kan… Zo gaat dat in deze hobby!

Maar goed: zoals gezegd kán Roon echt uitstekend klinken. Het is een samenwerking van het softwareplatform en de hardware. Als dat optimaal werkt, klinkt Roon ontzettend goed. Kijk maar naar de Grimm MU-1!

Jriver

Dan JRiver. Een pakket wat héél erg veel toelaat. Zelfs room correctie! Bizar. Het maakt het pakket wel een beetje ‘nerdy’. Dus pas wel op…

Dan de sound… Martijn noemde het een ‘hifi-sound’. Voor mij voelde het een beetje als verscherpingssoftware voor foto’s en video. JRiver zet meer accent op detail, waardoor bepaalde zaken meer gaan opvallen. Het is niet zo dat het compleet uit balans getrokken wordt, maar het is ten opzichte van Audirvana die meer op ‘coherentie en vloei’ focust een opvallend verschil. JRiver brengt door deze presentatie wel heel erg veel gelaagdheid. Dat is indrukwekkend. Het moet wel een beetje uw ‘ding zijn’. We zien in de live-chat veel meningsverschillen… meer dan bij Audirvana.

De beeldvorming is meer naar voren gericht dan bij Roon die meer een podium neerzet (en wat meer ‘layed back’ speelt). Dat kan komen door de lichte nadruk op detail en wellicht iets meer hoog-energie (dat brengt meer lucht en iets meer projectie naar voren).

Wat heel leuk is aan JRiver, is dat deze software een eigen ASIO-driver opzet die óók door andere software te gebruiken is. Dat is een handige – en vrij unieke – functie die bijzonder handig kan zijn! Het enige softwarepakket die wij kennen die dat ook doet is JPlay. Die heeft ook een ASIO-driver die u kunt inzetten in andere software. Zo zou u dus bijvoorbeeld de JRiver asio-driver kunnen gebruiken in Foobar of andere spelers. Nerdy…? Zeker… maar wel leuk!

Tijd voor de Mac

Net toen we klaar waren met testen, leek het ons een goed idee om een MacBook Pro M1 aan te sluiten (via dezelfde USB-kabel als de standaard PC die we tegenwoordig gebruiken) en te kijken wat er gebeurt. Deze Macbook heeft Roon, Audirvana en Apple Music (het programma dat vroeger bekend stond als iTunes).

Om een lang verhaal kort te maken; de MacBook Pro presteerde beter dan de standaard PC. Dit kan liggen aan de voeding, het besturingssysteem. Maar behalve Apple Music waren Roon en Audirvana uitstekend. En nogmaals, we vonden Audirvana beter dan Roon. De verschillen waren vergelijkbaar, maar met de Mac klonk alles een niveau of twee beter, dieper, breder.

Afrondend

Vier échte spelers en de Windows Media Player als baseline. Zit er een hoorbaar veschil in spelers? Ja… 100%. In de stream en samples kunt u het zelf horen. Welke speler is de beste? Dat is grotendeels smaak, als kunnen we concluderen dat WMP niet écht lekker klinkt. Foobar speelt gewoonweg veel beter; dat hoort écht iedereen.

Het is en blijft fascinerend dat de vier spelers claimen bitperfect te spelen en toch anders klinken. Bitpefect wil dus niet zeggen dat álles klopt. Er moeten dus nog andere zaken een rol spelen. Timing? Noise? Wat denkt u? Laat het weten in de reacties.

 
Geteste prijsklasse
Prijs Goedkoopste: €Gratis
Prijs Duurste: €10 / maand
Productieland
Wisselt
Eigenschappen
  • Merk en model: Audirvana
  • Bouw: n.v.t
  • Overall Indruk: Heel prettige sound
  • Prijs: €Vanaf 7 euro per maand
  • Merk en model: Foobar 2000
  • Bouw: n.v.t
  • Overall Indruk: Veel beter dan standaard. Perfecte eerste stap
  • Prijs: €Gratis
  • Merk en model: JRIver 30
  • Bouw: n.v.t
  • Overall Indruk: Voelt als 'hifi'. Heel erg gefocust op detail.
  • Prijs: €80
  • Merk en model: ROON
  • Bouw: n.v.t
  • Overall Indruk: Goed, tikkie soft. Super bediening!
  • Prijs: €vanaf 10 euro per maand
 
 
 

19 reacties

  1. een vraag voor Jaap :

    Ik denk dat iedereen het eens is over de hoorbare verschillen tussen software
    je hebt het gehoord (en ik thuis ook)
    maar,
    is het mogelijk om deze verschillen te meten?

    de vraag was: “wat gaan we meten”
    kun je de RoonAudirvana-verschillen meten??
    en… bedankt voor alles wat je tot nu toe hebt gedaan
    bbill

  2. Is er iets mis gegaan met de eerste 5 seconden van WMP-Mammal Hands? Dit klinkt veel luider dan de rest van het nummer, bijna overstuurd en als door een exciter gehaald. Daarna normaliseert het volume maar klinkt het geluid gecomprimeerd. Staat echt alles neutraal in de software? Dit kan niet bitperfect zijn naar mijn mening.

        1. Dat begrijp ik niet, dezelfde track met hetzelfde volume over 4 software pakketten vergelijken behoeft toch geen normalisatie? De tracks hoeven onderling niet genormaliseerd te zijn, je vergelijkt Mammal Hands niet met het 2de pianoconcert van Rachmaninov.

          1. Uiteraard, het punt is dat dezelfde tracks onderling niet genormaliseerd zijn. Analyse RMS in Audacity met wegknippen van de eerste 15 sec, zodat je volumecorrectie op de versterker aan het begin van de wmp file niet meegenomen wordt, geeft een verschil van ca. 1dB en dat is goed hoorbaar. Mammal-wmp L -18.7 R -19.2 stereo -19.0 en mammal-Audirvana L -17.7 R -18.1 stereo -17.9 dB.

            1. Oh, ik zie nu dat de samples een andere lengte hebben. Dan is vergelijken op RMS niet goed mogelijk

            2. Je bent me kwijt 🙂 Voor de goede orde: wij hebben op basis van luisteren en het becommentariëren van wat we horen de verschillen geduid.

              Ik denk niet dat je op basis van de samples met software zinnige conclusies kan trekken. We hebben dit al vaak getest: op basis van metingen (in het digitale domein) cancellen al die verschillende software pakketten uit. M.a.w., ze zijn bitperfect. Daar zit het verschil niet. We halen die constatering aan in de livestream. Maar dat is dus ook niet het doel van deze test 🙂

            3. Martijn, bedankt voor je antwoord, het is duidelijk, misschien moet je altijd aangeven wat meetbaar is.. of niet (omdat metingen in de mode zijn op Amerikaanse fora..)

            4. @bbill : als ik in een filosofische bui ben, dan zou ik zeggen dat alles meetbaar is, maar dat we nog niet weten hoe we het moeten meten 🙂

              Wat we met streaming al een paar keer geconstateerd hebben is dat hoorbare verschillen niet in het digitale deel zit. De verschillen ontstaan in de overgang van digitaal naar analoog, of in het transport van de stream.

              De meeste mensen denken in ‘1’-en en ‘0’-en die stromen, omdat het zo ingestampt is door de industrie. Maar de realiteit is dat het allemaal elektrische stroompjes zijn die een 0 of een 1 voorstellen en dat je chips nodig hebt die de elektronische stroompjes interpreteren als een 0 of een 1. De praktijk is dus niet binair (1 of 0), maar iets continue (voltage). En daar zitten de hoorbare verschillen. Het gaat om zulke kleine waarden dat meten echt lastig is.

  3. Er zullen op ( de zaak ) ongetwijfeld verschillen hoorbaar zijn geweest , maar op de iPad niet of althans zo weinig dat het niet opvalt, en op onze merging -Nadac combi met Roon core ook niet. Het is volgens mij maar net wat je zoekt. Zeg maar zoek de verschillen.

      1. Ik ben misschien een beetje kritisch, maar begrijp ik het goed dat de tracks opnames zijn met speakers en een microfoon in de keten? Ik hoor in ieder geval commentaar in de opname. Waarom niet direct opnemen met een ADC op de tape out van de versterker en dat live streamen/opnemen? Dat is stukken transparanter, levert veel minder vervorming op en laat de verschillen dus beter uitkomen.

        1. Goedemiddag,

          Het is prima om kritisch te zijn. Dat zijn wij tenslotte ook.

          Misschien is het goed om even uit te leggen waarom we deze livestreams doen zoals we ze doen. Het idee is ontstaan toen we bedachten hoe mooi het zou zijn als de kijkers/luisteraars dezelfde beleving als wij zouden kunnen meemaken bij het testen van al deze mooie apparatuur. Dit begon in april 2020 met een test van hoofdtelefoons met een dummyhead en twee zeer goede DPA 4061 microfoons waardoor de verschillen goed hoorbaar waren. https://www.alpha-audio.nl/review/live-stream-replay-multitest-hoofdtelefoons/

          De volgende stap is om speakers, electronica en misschien zelfs kabel-testen met de kijker te delen. Omdat de geluidskwaliteit voor een belangrijk deel wordt bepaald door de akoestiek en reflecties in onze luisterruimte zou u als kijker maar een deel van de ervaring meekrijgen als we het lijnsignaal zouden gebruiken.

          We hebben intensieve testen gedaan met microfoonopstellingen (soorten microfoons, voorversterking, AD-conversie etc etc) en we hebben ons laten adviseren door experts tot we de opstelling hebben die we op dit moment hebben. Met hoofdtelefoon op is het, zoals collega Martijn schrijft, ook met een iPad of smartphone goed te volgen wat de verschillen zijn.

          We willen dus met u delen wat wij horen. Meten doen we ook maar dat doen we met meetapparatuur. Hier een artikel over ons testbeleid en de daarbij gebruikte meetapparatuur: https://www.alpha-audio.nl/achtergrond/het-testbeleid-van-alpha-audio-2022-update/

          We proberen elke keer met een dB-meter hetzelfde volume te bereiken omdat we heel goed snappen dat het volume ertoe doet bij een beoordeling. En we merken ook dat dit niet het hele verhaal is want de overall kwaliteit openbaart zich ook bij geringe volumeverschillen. In deze test was het voor twee reviewers (Martijn en ondergetekende) niet zichtbaar welke software draaide. Deze blindtests zijn eerder (met kabels) erg inzichtelijk gebleken. Het is echt anders luisteren als je merk, prijs en reputatie niet laat meetellen in de beoordeling.

          Met andere woorden; we willen met deze test u laten meegenieten met wat wij horen. Dat is het doel. Als u er minder van kunt genieten dan wij dan vind ik dat oprecht jammer. Het heeft naar mijn mening geen zin om dB-getallen uit te wisselen tenzij u daarmee iets beoogt aan te tonen waar ik nog niet achter ben in uw reacties. Dat kan uiteraard aan mij liggen. Kortom, ik ben benieuwd naar de vraag achter uw vraag.

          1. Bedankt voor je uitgebreide antwoord. Mijn opmerkingen waren ingegeven vanuit de overtuiging dat de gekozen opnameketen en mogelijke volumeverschillen een goede beoordeling van de tracks in de weg staan. Na jullie uitleg snap ik wel dat deze aanpak ook zijn merites heeft, zeker bij het beluisteren via een hoofdtelefoon.

            1. Klopt: je krijgt nu het totaalplaatje te horen; inclusief de reactie op onze akoestiek. Daarom is een hoofdtelefoon wel aan te raden. Via speakers kán wel, maar dan heb je wel dubbele akoestiek.

        2. Collega Yung heeft al uitgebreid geantwoord. Dus het stuk waarom we zo samplen laat ik nu even weg. Wel vul ik even aan waarom we op deze manier samplen…

          Natuurlijk kunnen we via de output naar een A/D gaan. Alle apparatuur en kabels liggen er. En het zou ons 4500 Euro aan microfoons en 5500 euro aan microfoonversterking schelen. Het punt is: je krijgt veel minder het totaalplaatje mee. En daar gaat het om… alles telt mee namelijk. Minder ‘noise’ in de streamer heeft ook invloed op de dac. En dat uit zich weer in – ik zeg maar wat – stereo-imaging. Dat kunnen we alleen maar in het totaalplaatje laten horen.

          Daarnaast willen we ook gewoon een ‘bij ons op de bank’ effect creeëren. Dat werkt zo veel beter dan via een ‘droge output’ van een apparaat.

          1. Mee eens, je wilt een dubbele akoestiek vermijden en daarom werkt het het beste om met een hoofdtelefoon de opnames te beluisteren. Is het dan geen idee om met een dummy head en binaurale microfoons te werken?

Geef een antwoord