Eind 2003 kwamen de eerste AV-apparaten op de markt die voorzien waren van een HDMI-aansluiting. De komst van deze verbinding maakte het voortaan mogelijk om via een enkele kabel – met een zeer compacte connector – op de hoogst mogelijke kwaliteit digitaal audio- en videosignalen te transporteren. In dit artikel gaat Alpha Audio heel even terug in de tijd, kijken we naar de huidige stand van zaken en wat HDMI ons eventueel in de toekomst gaat brengen.
Breed en veelal stug
Gebruikt u ‘m nog? De Scartkabel (of Euroconnector): oorspronkelijk een Franse standaard, geïntroduceerd in de jaren ’70. Een 21-pins connector realiseert de analoge overdracht van audio en video in 2 richtingen. Lange tijd domineerde deze brede veelzijdige aansluiting op 1 of meerdere posities de achterzijde van een gemiddelde televisie en de bijbehorende randapparatuur.
Momenteel wordt ie vaak nog als alternatief aangeboden om de aansluiting van digitale TV-ontvangers mogelijk te maken. Hoe dan ook, menig televisiemeubel met een achterplaat diende een serieuze behandeling met een gatenzaag te ondergaan om de doorvoer van 1 of meerdere Scartkabels mogelijk te maken.
Maar dankzij die brede 21-pins connector heeft Scart ons lange tijd wel heel veel aansluitingsgemak geboden, zoals blijkt uit onderstaande tabel van analoge verbindingsmogelijkheden voor de overdracht van beeld.
| Naam | Alias | Introductie | Signalen | Connector | Pinnen |
| Composite video | CVBS, KBOS | USA, 1950′s | Video signaal: NTSC, PAL, of SECAM | RCA (geel) of BNC (of Scart) |
1 |
| Component Video | YPbPr | Japan, 1969 | Video signaal: NTSC, PAL, of SECAM | 3 maal RCA of BNC (groen, blauw, rood) (of Scart) |
3 maal 1 |
| S-Video | S(eparate)- Video, S-VHS | Japan, 1987 | Video signaal: NTSC, PAL, of SECAM | Mini-DIN 9,5 mm (of Scart) |
4, 7 of 9 |
| Scart | Péritel (Frankrijk), Euroconector, EuroAV, 21-pin EuroSCART (Azië), EIA Multiport (USA) | Frankrijk, 1970′s | Audio: bi-directioneel stereo Video: Composite (bi- directioneel), Component Video (uni- directioneel) of S-Video (soms bi-directioneel) |
ca. 47 x 17 mm | 21 |
De motivatie destijds voor Scart moge dus duidelijk zijn. Het aansluiten van apparaten werd er sterk door vereenvoudigd, doordat er (inclusief audio!) slechts 1 kabel nodig is en deze onmogelijk verkeerd aangesloten kan worden. En wanneer men een Composite Video, Component Video of S-Video verbinding gebruikte, diende er dus altijd nog een aparte 2-aderige RCA-kabel voor het audio-signaal aanwezig te zijn.
RGB of GBR
Component Video (YPbPr) op transport wordt trouwens ook vaak aangeduid als de overdracht van het RGB-signaal, wat feitelijk onjuist is. De kleurcodering van de connectoren komt weliswaar overeen met de kleuren rood, groen, blauw, maar het transport van het opgebouwde RGB-signaal verloopt anders.
Y (groene connector) transporteert de hoeveelheid luminantie (helderheid/ brightness). Pb (blauwe connector) transporteert het verschil tussen de hoeveelheid blauw – Y. Pr (rode connector) transporteert het verschil tussen hoeveelheid rood – Y. Dat maakt het aparte transport van de kleur groen dus overbodig. En wanneer er digitale video op (analoog) transport gezet wordt, dan wordt dat aangeduid als YCbCr, maar het idee achter de overdracht (Y + (blauw – Y) + (rood – Y)) van het beeldsignaal is verder gelijk.
Wir-war aan kabels
Om de volledig digitale overdracht van audio- en video-signalen à la Scart mogelijk te maken, diende er een nieuwe standaard ontwikkeld te worden. En het liefst ook een met een compacte gemakkelijke aansluiting. Want telt u even mee? Tot dan toe waren er (op basis van Component Video) 3 RCA-pluggen nodig voor video, plus 2 voor stereo of zelfs 6 om 5.1 surround mogelijk te maken.
DVI als referentie
DVI werd geïntroduceerd in 1999 door DDWG (Digital Display Working Group) als interface voor computer- beeldschermen. Dankzij een zeer hoge bandbreedte – 3,96 Gbit/s aan video voor een enkele verbinding – kunnen er zonder enig verlies ongecomprimeerde digitale videosignalen overgedragen worden.
Iedere pixel wordt daarbij aangestuurd door een 24-bits RGB datastroom. Wanneer er twee parallelle verbindingen gebundeld worden kan de resolutie, de verversingssnelheid of een combinatie van beide nog verder omhoog. Het hoogst haalbare voor DVI is dan 2560×1600 pixels @ 60 Hz (WQXGA) of 1920×1080 pixels @ 85 Hz (HDTV).
Van DVI naar HDMI
De opkomst van de platte en steeds grotere televisie, met daarbij de beperkte en eindige mogelijkheden van upscaling, leidde in 2002 tot de start van hdmi.org. De 7 electronicareuzen Hitachi, Panasonic, Philips, Silicon Image, Sony, Technicolor (voorheen Thomson) en Toshiba namen DVI als basis, met als doel een soort van ‘digitale Scart-aansluiting’ te lanceren.
Het eerste resultaat zag de consument terug aan het einde van 2003 in de vorm van een platte compacte 19-pins connector, met als aanduiding HDMI 1.0.
Deze eerste versie ondersteunt: sRGB, YCbCr, 8-kanaals 192 kHz 24-bit digitale audio, Blu-ray, HD-DVD en CEC. Laatstgenoemde staat voor Consumer Electronic Control, praktisch vertaald: bedien met 1 afstandbediening de 2 gekoppelde apparaten (bijvoorbeeld TV en HDD-recorder) tegelijk.
Dit artikel bestaat uit meerdere pagina’s.
Lees verder op pagina 2: Opvoeren vanaf HDMI 1.3 »
Pagina's: 1 2










Kwam ooit eens dit staatje tegen:
“In the Feb 2009 edition of the Hi-fi News magazine Paul Miller measured the following jitter results for a few A/V amplifiers:
Denon AVR-3803A
—————
SPDIF: 560psec
HDMI: 3700psec
Onkyo TX-NR906
—————
SPDIF: 470psec
HDMI: 3860psec
Pioneer SC-LX81
—————
SPDIF: 37psec
HDMI: 50psec
Yamaha RX-V3900
—————
SPDIF: 183psec
HDMI: 7660psec”
So if you are using HDMI, your jitter is about 10X of what is should be in most cases.
http://www.whatsbestforum.com/showthread.php?1151-Audible-Jitter-amirm-vs-Ethan-Winer/page3
Lang leve de vooruitgang?
Dag Vincent,
Een terechte kanttekening die je plaatst bij de het begrip ‘vooruitgang’ wanneer je deze meting onder ogen krijgt. Tegelijkertijd interessant om te zien dat 1 van de 4 (Pioneer) qua meetwaarden zijn zaken wel aardig voor elkaar heeft. De Yamaha springt er gewoon in meest negatieve zin uit.
Toch moet ik er niet aan denken om bijvoorbeeld een setup als deze uit te moeten voeren met aparte retourkabels en dat is vooral wat ik in mijn conclusie probeerde aan te geven.
En met HDMI op zich lijkt me niet veel mis, maar is het meer een kwestie hoe fabrikanten het in hun apparatuur weten te verwerken en daar zal m.i. de uitdaging liggen.
Jitter level comparison (lower is better):
Jitter with SPDIF input:
10ps Classe SSP800
15ps DCS Scarlatti
37ps Pioneer SC-LX81
40ps Cambridge DACMagic
50ps Arcam AVR600
121ps Sony SCD-XA5400ES
183ps Yamaha RX-V3900
250ps Denon 2500/AVP-A1
430ps Onkyo PR-SC886
470ps Onkyo TX-NR906
485ps Audiolab 8000AP
560ps Denon 3808A
Jitter with HDMI input:
5ps Arcam AVR600
21ps Classe SSP800
50ps Pioneer SC-LX81
200ps Sony XA5400ES HATS on
2200ps Denon 2500/AVP-A1
3700ps Denon 3808A
3860ps Onkyo TX-NR906
3920ps Onkyo PR-SC886
7660ps Yamaha RX-V3900
8000ps Sony XA5400ES HATS off
8490ps Audiolab 8000AP
http://www.avsforum.com/avs-vb/showthread.php?p=17504717#post17504717
Zie ook:
http://www.hdmi.org/devcon/presentations/2007_DevCon_Agilent_English.pdf
Dag Jan
Leuke links
Dank