Audio Digitaliseren – Deel 3

in Achtergronden (1.259) | Software (20) | Streaming (78) |


Mede liefhebber Ron Claasen ? Rons Audioblog ? heeft een serie over het digitaliseren van audio. Gastauteur Robbert Nauta (Unique Music) heeft dit vierluik geschreven. Wij publiceren zulke interessante stukken graag! We zijn vandaag al aan deel 3 toe!

Hier volgt het één-na-laatste deel uit een serie van vier delen, ?Audio gedigitaliseerd?. Door Robert Nauta, eigenaar van Unique Music (www.uniquemusic.nl).

Digitale muziek

In de voorgaande delen heb ik uitgelegd wat de voordelen zijn van digitale muziek. Ik heb uitgerekend wat een traditionele audio opstelling meer kost dan een computer opstelling, én wat een hi res bestand (hoge resolutie) inhoudt. Laten we voor het gemak de kwaliteit van een audio CD mid res noemen en alle kwaliteit daaronder low res.

Behalve kwaliteit, is er nog een aantal zaken waarop u kunt (moet) letten bij een oriëntatie in de digtale pc audiowereld.

  • Lossless; betekent letterlijk zonder verlies, daarom prefereer ik lossless bestanden altijd boven lossy. Om een bestand kleiner te krijgen, wordt compressie toegepast.
  • Compressie; betekent niet dat er verlies van (hoorbare) informatie optreedt. Een Word-bestand dat gezipt wordt, verliest na uitpakken ook geen (leesbare) tekst. Dat zou natuurlijk onacceptabel zijn!
  • Tagging; geeft extra informatie weer zoals titel, genre, jaartal, componist, etc.
Bestandstype Max. kwaliteit Compressie Lossless Tagging
MP3 Low res Ja Nee Mogelijk
AAC Low res Ja Nee Mogelijk
WMA Low res Ja Nee (mogelijk wel!) Mogelijk
OGG (Vorbis) Low res Ja Nee (wel hogere bitrate) Mogelijk
FLAC Hi res Ja Ja Mogelijk
AIFF Hi res Nee Ja Alleen mogelijk in iTunes
WAV Hi res Nee Ja Niet mogelijk

DRM
Omdat Apple en Microsoft hun bestanden (kunnen) voorzien van DRM, gaat mijn voorkeur altijd uit voor open standaarden. Ook het gebruik van tags vind ik handig. Dat maakt zoeken veel gemakkelijker. Zeker in grote collecties. Een mogelijk nadeel is wel, dat wanneer je digitale muziekcollectie stevig is gegroeid, het (bijna) ondoenlijk wordt om alle bestanden alsnog te taggen. Al zijn er inmiddels wel wat programma’s die het (semi) automatisch kunnen.

Mp3 tag is erg handig voor wie grote hoeveelheden bestanden (ook lossless!) wil 'taggen'.

Nuttig?
Ook de toepassing kan bepalend zijn voor welk bestandstype de voorkeur geniet. MP3 bestanden zijn relatief klein en hierdoor kunt u veel bestanden op draagbare spelers opslaan. In een auto heeft een FLAC-bestand geen meerwaarde, de motor en bewegingsruis maken de hoge kwaliteit zinloos. Bovendien ondersteunt nagenoeg geen enkele autoradio met usb-poort flac. Wel wav of mp3, en soms wma.

High-res tot zijn recht
Op een goede installatie komen hi res bestanden pas werkelijk tot hun recht. Doordat harde schijven elk jaar groter worden: we zijn nu al bij 3TB (Terabyte) op één schijf! Tevens worden ze goedkoper. Kortom: compressie is niet nuttig meer… opslag kost immers niets en er is geen tekort. Ga maar na, een album in FLAC 44,1/16 formaat opgeslagen, neemt ongeveer 300 MB in beslag. Dit houdt in dat u op een 2 TB harde schijf afgerond 6.700 mid res albums kunt opslaan!

Het gebruik van een DAC

Een DAC doet het tegenovergestelde van een ADC (analoog naar digitaal converter), namelijk de conversie van het digitale signaal naar analoog. Dit is nodig omdat weergevers (luidsprekers en hoofdtelefoon) alleen analoge signalen aan kunnen. Eéntjes en nulletjes weergeven leidt doorgaans niet tot muziek.

In de loop der tijd is het digitale domein steeds verder in audio geïntegreerd. Waar traditioneel opname en weergave volledig analoog gebeurde, doet men dit nu bijna geheel digitaal; opname, opslag, transport en soms ook bewerking (in de converter).

Centrum van de set
Een dac converteert dus digitale signalen naar een bruikbaar, versterkbaar analoog singaal. En aangezien bijna elk apparaat een digitale uitgang heeft (kijk maar eens achterop een tv, settopbox, cd-loopwerk, pc, et cetera) is de dac met recht het centrum van een moderne set te noemen. En het mooie is: de dac tilt deze bronnen naar een hoger niveau!

Maar waar een DAC het meest tot zijn recht komt is wanneer deze gebruikt wordt in combinatie met een computer of een streamer (omdat deze bronnen hi res materiaal kunnen aanbieden). In het laatste deel zal ik de nadelen van digitaal uitleggen, welke USB modus te prefereren en de positie van de DAC schetsen.

  • Ik deel overigens niet de mening dat lossless zinloos is in de auto.

    In mijn ogen is dit afhankelijk van een aantal componenten:

    1. Hoe stil is de auto
    2. Wat voor audiosysteem bevat de auto
    3. Wat zijn de weersomstandigheden
    4. Het volume waarop de muziek wordt gespeeld
    5. Het wegdek
    6. Rijstijl

    Ik ben het in zo verre eens met de stelling dat er een hoop bijgeluiden zijn en dat daardoor de ‘audiofiele’ beleving er niet kan zijn. Nu ben ik zelf geen audiofiel, maar hoor wel graag muziek. Ik heb een rustige rijstijl en een leuk Dynaudio pakket in mijn auto.

    Ik merk dat lossless wel degelijk in een aantal gevallen een toegevoegde waarde is. Zelfs 320 kbps MP3 kan nog steeds compressie artefacten hebben die duidelijk hoorbaar zijn. Zo had ik laatst een 320 kbps MP3 van de openingstrack van het album van ‘Them crooked Vultures’ en daarbij klonk het hoog van de drums zeer verstoord. Toen ik een paar dagen later de lossless versie in mijn auto draaide klonk dit zoals ik het kende van de cd.

    Ik merk dat compressie veel informatie weggooit in het laag. Zo klinken lossy bestanden in mijn ogen vaak veel bonkeriger dan lossless versies. Mijn auto stond volledig te resoneren bij de bassline van James Blake’s ‘Limit to your love’, terwijl de lossless versie veel rustiger doorgegeven wordt.

    Daarnaast wordt bij lossless in een aantal gevallen de verstaanbaarheid beter.

  • Beste Alpha,

    Even een reactie op een deel van de text:

    ‘Een DAC doet het tegenovergestelde van een ADC (analoog naar digitaal converter), namelijk de conversie van het digitale signaal naar analoog. Dit is nodig omdat weergevers (luidsprekers en hoofdtelefoon) alleen analoge signalen aan kunnen.’

    Nu is net alsof onze oren wel digitale signalen aan zouden kunnen maar dat de weergevers nog niet zo ver zijn.
    Of ik moet wat gemist hebben bij de biologie les :)

    Groet AnaOor,

  • Ik mis Apple lossless in dit verhaal. Ik zet al mijn WAV’s en FLACs om naar Apple Lossless om deze vanuit iTunes te kunnen streamen naar een Airport Express met daarachter een V-DAC.

  • Er is een WMA variant WMA-L, inderdaad WMA Lossless, lijkt heel sterk op FLAC.
    AIFF is ook mogelijk buiten iTunes om. J River Media Center is een voorbeeld.

  • Velen denken dat WAV niet te taggen is.
    Het tegendeel is het geval, je kunt van alles en nog wat wegschrijven in een info-chunk.
    dbPoweramp, MediaMonkey, J River media center en zelfs WMP doen dat dan ook.
    Het probleem is het ontbreken van standards zoals ID3 bij MP3.
    Gevolg is dat je WAV kunt taggen maar dat door het ontbreken van standards het resultaat meestal niet overdraagbaar is van de ene media player naar de andere.
    Dat is de paradox van WAV, vrijwel iedere player speelt het maar de tagging is een zooitje.
    http://thewelltemperedcomputer.com/KB/WAV_KB.htm

    • Dag Vincent,

      Je hebt helemaal gelijk: wav is te taggen. Echter, wat je zegt: het is verdomde lastig en tussen programma’s niet compatible. Dat komt doordat er gewoon geen standaard is. Bij flac, mp3, aac, aiff, etc… wel. Vandaar deze keuze van de gastauteur.

  • Geef een reactie

    XHTML: U kunt deze tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>


    Gerelateerde items? Zie ook: